پوکی استخوان

استئوپروز یا همان پوکی استخوان کاهش دانسیته و چگالی استخوان می باشد. استخوانهای ما در سن سی سالگی بالاترین قدرت را دارا هستند و پس از آن کم کم از استقامتشان کاسته می شود و این افت در خانمها بعد از یائسگی سرعت می یابد.

 

پوکی استخوان

 

علایم پوکی استخوان

معمولا پوکی استخوان علامتی ندارد و ممکن است خود را به صورت یک شکستگی و یا تغییر وضعیت بدن نشان دهد، درد پشت که در اثر تغییرات ستون فقرات ایجاد می شود ممکن است اولین علامت باشد. شکستگی های کوچک در مهره ها شایعترین شکستگی می باشند که باعث تغییر شکل و فرم ستون فقرات می شود. شکستگی لگن و مچ دست نیز از دیگر شکستگی های شایع می باشد که در مورد لگن می تواند باعث زمین گیر شدن فرد شود

استخوانهای ما در طول زندگی مان مرتب در حال دوباره سازی هستند. استخوانهای ما از ماده ی زمینه ای کلاژن ساخته شده که توسط فسفات کلسیم استحکام پیدا می کنند. با افزایش سن این تعادل دوباره سازی استخوان به هم می خورد و استخوان به طرف از دست دادن تراکم خود پیش می رود که این اتفاق حدود ۵-۷ سال بعد از یائسگی از هر زمان دیگری بیشتر است.

 

با توجه به این که پوکی استخوان با افزایش سن ایجاد می شود در نتیجه هر چه سن بالاتر باشد شانس ایجاد پوکی و شدت آن بیشتر می شود و با توجه به این که کلا خانمها استخوان های نازکتری دارند و بعد از یائسگی هم دچار افت بافت استخوانی می شوند در نتیجه پوکی استخوان در خانمها بسیار شایع تر است به طوریکه ۸۰٪ افرادی که دچار پوکی هستند خانم می باشند.

 

افراد مستعد پوکی استخوان

خانمهایی که لاغر هستند و جثه ریزی دارند بیشتر دچار پوکی می شوند. الباه وراثت و نژاد نیز در آن نقش دارد. برخی از بیماریها مثل دیابت تیپ ۱ روماتیسم مفصلی و اختلالات هورمونی می توانند باعث پوکی استخوان شوند که البته خود فرد هیچ نقشی در این موارد ندارد ولی بعضی از ریسک فاکتورها را می شود کنترل کرد و از بین برد. مثلا سیگار کشیدن و رژیم دارای کلسیم و ویتامین

پایین و مصرف الکل از ریسک فاکتورهای قابل کنترل هستند. مصرف برخی داروها مثل کورتون و داروهای ضد التهاب به مدت طولانی هم می توانند در ایجاد پوکی استخوان نقش داشته باشند.

 

تشخیص پوکی استخوان

انجام بررسی تراکم استخوان در موارد زیر توصیه می شود:

  • در فرد بالای ۵۰ سال که دچار شکستگی استخوان شده است
  • در خانمهای بالای ۶۵ و آقایان بالای ۷۰ سال 
  • در خانمهای یائسه که دارای عوامل خطر هستند
  • در آقایان ۵۰ -۶۹ ساله که دارای عوامل خطر هستند

درمان پوکی استخوان در خانم ها

جهت درمان داروهای بیسفوسفونات مثل استئوفوس تجویز می شود که معمولا عوارض گوارشی دارد. در خانمهای یائسه از ترکیبات استروژن هم می توان استفاده کرد ولی به علت عوارض آنها نظیر سرطان سینه و اختلالات انعقادی معمولا تجویز نمی شود. داروهایی نظیر فورتئو (هورمون پاراتیرویید) و پرولیا نیز مطرح هستند که با تجویز و صلاحدید پزشک نسخه می شوند .

 

مواد غذایی استخوان ساز

مصرف روزانه سه و نیم لیوان شیر یا مواد غذایی جانشین توصیه می شود. شیر در گروه لبنیات بالاترین کلسیم را دارد و بعد از آن ماست و پنیر قرار دارند که نسبت به بستنی ارزش غذایی بالاتری دارند.

ماهی سالمون و تون ماهی دارای ویتامین D بالایی هستند که در جذب کلسیم اثر به سزایی دارند .سبزیجات دارای برگ سبز نیز به علت دارا بودن منیزیوم نیز کمک کننده هستند.

برخی از مواد غذایی هم مضر هستند مثل کنسروها، گوشتهای پروسس شده مثل سوسیس و کالباس، الکل و خوردن روزی بیشتر از ۳ فنجان قهوه

با توجه به این که دختر خانمهای ۹ تا ۱۸ سال کم ترین میزان کلسیم را مصرف می کنند بهتر است به صورت مکمل دریافت کنند و بهتر است روزانه ۱۳۰۰ میلی گرم دریافت کنند

 

ورزشهایی که با تحمل وزن همراه هستند مثل پیاده روی، دویدن آهسته و تنیس که حین آن فرد کل وزن بدن خود را حرکت می دهد بسیار کمک کننده هستند. حتی پیاده روی به میزان ۲ کیلومتر در روز هم تاثیر به سزایی دارد.شنا و دوچرخه سواری چون فرد وزن روی استخوان خود وارد نمی کند با وجود این که ورزشهای خوبی هستند کمکی به پوکی استخوان نمی کنند. در ضمن فرد باید از حرکاتی که با خم شدن و پیچ و تاب زیاد همراه است پرهیز کند.

 

لازم به ذکر است که همه این موارد از جمله داروها، مواد غذایی و ورزش از تشدید وضعیت جلوگیری میکنند ولی باعث استخوان سازی نمی شوند پس بهتر است از ایجاد آن پیشگیری کنیم و از کودکی به فرزندان خود آموزش دهیم که مواد غذایی مفید و حاوی کلسیم بخورند، ورزش کنند و از نور آفتاب به اندازه کافی استفاده کنند

زمان انتشار: شنبه 15 اسفند 1394 (4 سال قبل)
تعداد بازدید: ۱۴۳۳