کیست تخمدان

کیست ها و تومورهای تخمدان

تخمدان ها دو ارگان کوچک هستند که دو طرف رحم بدن یک زن قرار می گیرند. تخمدان ها هورمون تولید می کنند ازجمله استروژن، که مسئول قاعدگی می باشد. هر ماه تخمدان ها تخمک کوچکی را آزاد می کنند. این تخمک به سمت لوله های فالوپ پایین می آید و بطور بالقوه برای بارور شدن آماده می گردد. به این چرخه آزاد شدن تخمک، تخمک گذاری می گویند.

 

چه چیزی باعث کیست های تخمدان می شود؟

کیست ها، کیسه های پرآبی هستند که می تواند در تخمدان تشکیل شود. این کیست ها بسیار شایع هستند، بخصوص در سال های باروری شایع تر می باشند.

انواع مختلفی از کیست تخمدان وجود دارد. متداولترین نوع، کیست کارکردی است و در حین فرایند تخمک گذاری شکل می گیرد. این حالت وقتی اتفاق می افتد که یا تخمک آزاد نشود یا کیسه فولیکول که تخمک درون آن شکل می گیرد، پس از رها شدن تخمک، از بین نرود.

سایر انواع کیست عبارتند از:

•تخمدان های پلی کیستیک. در سندورم تخمدان پلی کیستیک، فولیکولی که تخمک در آن تشکیل می شود باز نمی شود و کیست تشکیل می شود.

•اندومتریوز. در زنانی که اندومتریوز دارند، بافتی از پوشش رحم در سایر نواحی بدن رشد می کند که شامل تخمدان ها نیز می گردد که بسیار دردناک بوده و روی باروری نیز اثر می گذارد.

•کیست آدنوما.این نوع کیست خارج از سلول های سطح تخمدان شکل می گیرند که اغلب کیسه هایی پر از آب می باشند.

•کیست درموئید.این نوع کیست حاوی بافت هایی است که در سایر نقاط بدن نیز وجود دارد که شامل پوست، مو و دندان می شود.

 

کیست تخمدان

 

چه چیزی باعث بروز تومورهای تخمدان می شود؟

همانگونه که در سایر قسمت های بدن تومور شکل می گیرد در تخمدان نیز می تواند تشکیل شود. اگر تومورها غیر سرطانی باشند به آن ها خوش خیم می گویند. اگر سرطانی باشد به آن ها بدخیم گفته می شود. سه نوع از انواع تومورهای تخمدان شامل موارد زیر می باشند:

•تومور سلول های مخاطی از سلول های سطح تخمدان شروع به شکل گیری می کنند. این نوع شایعترین نوع تومورهای تخمدانی است.

•تومورهای سلول های جنینی که از سلول هایی شروع به شکل گیری می کند که تخمک را می سازند. این تومور هم می تواند خوش خیم باشد و هم بدخیم. البته اغلب خوش خیم هستند.

•تومورهای استرومایی در سلول هایی تولید می شوند که هورمون های زنانه را می سازند.

پزشکان هنوز نمی دانند که چه چیزی باعث سرطان تخمدان می گردد، آن ها چندین فاکتور را شناسایی کرده اند که ریسک آن را افزایش می دهد، از جمله:

•سن – خصوصا زنانی که در دوران یائسگی بسر می برند.

•سیگار کشیدن

•چاقی و اضافه وزن

•نداشتن فرزند و عدم شیر دهی (گرچه داروهای ضدبارداری می تواند این ریسک را کاهش دهد)

•استفاده از داروهای باروری (مثل کلومید)

•هورمون درمانی جایگزین

•داشتن سابقه سرطان تخمدان، سینه یا روده بزرگ در خانواده (داشتن ژن BRCA این ریسک را افزایش می دهد)

 

علائم داشتن کیست یا تومور های تخمدان چیست؟

کیست های تخمدان غالبا علامتی ندارند. شما تا زمانیکه برای تست های لگن به پزشک مراجعه نکنید متوجه نخواهید شد که یکی از آن کیست ها را در تخمدان خود دارید. هرچند کیست های تخمدان می توانند مسئله ساز باشند اگر که بچرخند، خونریزی داشته باشند یا تغییر مکان دهند.

اگر هرکدام از علائم زیر را دارید نیاز است تا آن ها را بررسی کرد چون می توانند علامت تومور تخمدان نیز باشند. سرطان تخمدان معمولا پیش از آنکه تشخیص داده شود گسترش می یابد.

علائم کیست ها و تومور های تخمدان شامل موارد زیر می شوند:

•درد یا نفخ در ناحیه شکم

•مشکل در دفع ادرار یا نیاز مداوم به دفع ادرار

•دردی راکد در قسمت پایین کمر

•درد بهنگام نزدیکی

•پریود دردناک و خونریزی غیر نرمال

•افزایش وزن

•حالت تهوع و استفراغ

•کاهش اشتها و حس سیری

 

پزشکان چگونه کیست ها و تومورهای تخمدان را تشخیص می دهند؟

متخصصان زنان و زایمان یا پزشکان معمولی بهنگام تست های ناحیه لگن متوجه یک توده می شوند. اغلب توده های تخمدان خوش خیم می باشد. اما تعداد اندکی نیز سرطانی هستند. به همین دلیل است که هرگونه توده ای را باید بررسی کرد. زنان پس از دوران یائسگی خصوصا باید آزمایشات بیشتری انجام دهند. به این دلیل که با ریسک بالاتری از سرطان تخمدان مواجهند.

آزمایشاتی که برای تشخیص کیست ها و تومورهای تخمدان بکار می روند شامل:

•فراصوت (اولتراسوند). این روش از امواج صوتی برای ایجاد تصویری از تخمدان استفاده می کند. این تصویر به پزشک کمک می کند که اندازه و موقعیت کیست یا تومور را تعیین کند.

•سایر تست های تصویربرداری. توموگرافی کامپیوتری (CT)، ام آر آی و توموگرافی گسیل پوزیترون اسکن های تصویری دقیقی هستند. پزشک می تواند از آن ها برای شناسایی تومورهای تخمدان استفاده کند و ببیند که تا چه حد پیشرفت کرده اند.

•سطوح هورمون. ممکن است پزشک از آزمایش خون برای بررسی سطوح چند هورمون استفاده کند که ممکن است شامل هورمون جسم زرد (LH)، هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH)، استرادیول و تستسترون، باشد.

•لاپاراسکپی. روش جراحی است که برای درمان کیست تخمدان استفاده می شود. در این روش از ابزاری باریک و مجهز به روشنایی استفاده می شود که وارد ناحیه شکمی می گردد.در حین این عمل جراح می تواند کیست ها و تومورهایی را پیدا کند و ممکن است تکه هایی از آن را برای تست سرطان بردارد (بیوپسی).

•CA-125. اگر پزشک احساس کند که توده ها سرطانی هستند، ممکن است آزمایش خون را برای بررسی پروتئینی به نام CA-125 تجویز کند. سطوح این پروتئین، در برخی از--- و نه همه—زنان مبتلا به سرطان تخمدان بالاتر است. این تست عمدتا در زنان بالای 35 سال که کمی ریسک بالاتری برای سرطان تخمدان دارند انجام می شود.

اگر تشخیص سرطان تخمدان داده شود، پزشک از تست های بیشتری برای تشخیص اینکه آیا سرطان به خارج از تخمدان نیز رسیده یا خیر استفاده می کند. اگر چنین چیزی اتفاق افتاده باشد پزشک از تست های دیگری برای تشخیص اینکه تا چه میزان گسترش داشته استفاده می کند. به فرایند تشخیص، مرحله بندی نیز می گویند که به پزشک کمک می کند تا درمان شما را طرح ریزی کند.

 

کیست ها و تومورهای تخمدان چگونه درمان می شوند؟

اغلب کیست ها خودشان از بین می روند. اگر علائمی آزاردهنده ندارید بخصوص اگر هنوز یائسه نشده اید، پزشک شما به شما توصیه می کند که "تحت مراقبت" باشید. پزشک شما را درمان نمی کند. اما پزشک هر سه ماه یکبار چک می کند که آیا تغییری در کیست بوجود آمده یا خیر.

با قرص های ضد بارداری می توان از شر دردهای کیست های تخمدان خلاص شد. آن ها از تخمک گذاری جلوگیری می کنند که احتمال تشکیل کیست جدید را کاهش می دهد.

عمل جراحی درصورتیکه کیست حرکت نکرده باشد، رشد نکرده باشد یا دردناک باشد، می تواند یک گزینه بحساب بیاید. دو نوع عمل جراحی وجود دارد:

•لاپاراسکپی از برش های کوچک و ابزاری ظریف و مجهز به روشنایی استفاده می کند. ابزار برای برداشتن کیست وارد ناحیه شکمی می شود. از این تکنیک برای کیست های مشابه نیز می توان استفاده نمود.

•لاپاراتومی برش های بزرگتری را در شکم شامل می شود. پزشکان برای کیست های بزرگتر و تومورهای تخمدان این روش را ترجیح می دهند. اگر توده سرطانی باشد، جراح هر میزان از تومور را که بتواند بر می دارد که به آن debulking گفته می شود بسته به اینکه سرطان تا چه میزان گسترده شده است جراح ممکن است تخمدان، رحم، لوله های فالوپ، امنتوم--- بافت چربی که روده را می پوشاند--- و گره های لنفاوی اطراف را نیز بردارد.

سایر درمان های تومورهای سرطانی تخمدان عبارتند از:

•شیمی درمانی—داروهایی از طریق رگ، دهان داده می شوند یا مستقیما وارد ناحیه شکمی می شوند تا سلول های سرطانی را از بین ببرند. از آنجایی که آن ها سلول های نرمال را نیز از بین می برند، شیمی درمانی دارای عوارض جانبی است از جمله حالت تهوع و استفراغ، ریزش مو، آسیب به کلیه و افزایش ریسک عفونت. این عوارض جانبی  پس از درمان از بین خواهند رفت.

•پرتو درمانی—اشعه های ایکس با انرژی بالا برای از بین بردن یا کوچک کردن سلول های سرطانی. پرتودرمانی هم می تواند از بیرون از بدن صورت گیرد و هم می تواند درون بدن نزدیک محلی که تومور در آن قرار گرفته گذاشته شود. این درمان همچنین عوارض جانبی از جمله قرمزی پوست، حالت تهوع، اسهال، خستگی را نیز دارا می باشد. این روش غالبا برای سرطان تخمدان استفاده نمی گردد.

جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی ممکن است به تنهایی یا تواما استفاده شوند. ممکن است که تومورهای سرطانی مجددا بازگردند. اگرچنین چیزی اتفاق افتاد نیاز به جراحی خواهید داشت که گاهی با شیمی درمانی و پرتو درمانی نیز همراه می گردد.